کد مطلب : 59587 / تاریخ ثبت : 1396/12/26 10:14

خسارت عجیب تصادفات به اقتصاد کشور؛

نصف شدن تلفات جاده ای با ایمن شدن خودروها

به طور مستمر با نزدیک شدن به ایام عید نوروز یکی نگرانی جدی پررنگ‌تر می‌شود؛ نگرانی افزایش تلفات ترافیکی در نوروز همزمان با اوج‌گیری سفرهای نوروزی؛ تلفاتی که در یک سوی آن اشتباه های فردی راننده های قرار دارد و در سوی دیگر، ناتوانی در سیستم امنیت خودروها، جاده‌ها و امدادرسانی جاده‌ای

سردار محمد حسین حمیدی ، با اشاره به جزئیاتی از آمار تلفات نوروزی، جداگانه قسمت هریک از اجزاء عزیمت را در بروز سوانح تلخ تعریف کرده و در انتها توصیه‌هایی کاربردی را به مسافران نوروزی عرضه داده هست؛ متن این گفت‌وگو را در زیر می‌خوانید.
 
 تلفات ترافیکی در نوروز زیادتر متاثر از چه نوع سوانحی هست؟
 
در نوروز گذشته و از تاریخ ۲۵ اسفند ۹۵ تا ۱۵ فرودین ۹۶، حدود ۷۰۰ نفر جان خود را از دست دادند و بیشتر از ۴۳۰۰ نفر هم زخمی گردیدند. عمده‌ترین در دوجانبه سبقت و انحراف به چپ و در آزادراه‌ها خستگی و خواب‌آلودگی و توجه نکردن به پیش بود که طبق معمول به صورت تک خودرویی اتفاق افتاده وعمدتاً خودروهایی که کیفیت بالایی نداشته، بدنی مستحکمی ندارند و از سیستم امنیت بالایی بهره مند نیستند بیشترین تلفات را داشتند.
 
 وضع کشته‌های سوانح جاده در ایران در قیاس با سایر کشورهای دنیا چگونه هست؟
 
 اگر بخواهیم کلی گویی کنیم به مقصود نمی‌رسیم و باید طبق شاخص‌های جهانی و در شرایط یکسان و منطقی، وضع را قیاس کنیم؛ البته تردیدی نیست که ما در گذشته اصلا وضع خوبی نداشتیم و حدود ۲۸ هزار کشته در یکسال داشتیم و در کمال خوشبختی امروز از حالت بحرانی آن زمان خارج شده‌ایم.
 
در حال حاضر طبق دو شاخص این وضع سنجیده می‌شود؛ شاخص اول طبق نسبت کشته‌های ترافیکی به جمعیت کشورها هست که در این شاخص، با توجه به در نظر نگرفتن تعداد خودروها، تعداد راننده های و شاخص‌های دیگر ترافیکی، نمی‌توان انتظار نتیجه های منطقی از آن داشت؛ در این شاخص کشورهایی که خودروی قابل ملاحظه نداشته و اصلاً ترددهای ترافیکی در آن‌ها قابل ملاحظه نیست به نسبت سایر کشورها در وضع بهتری قرار دارند و در این شاخص، به تلفات ترافیکی مشابه تلفات متاثر از سل، وبا و بیماری‌های متفاوت نگاه می‌شود. در این مقیاس و شاخص، ایران پنجمین کشور دنیا هست ولی در روش معتبر بین المللی دوم که در موضوعات ترافیکی از آن استفاده می‌شود، هم عدد کشته‌های ترافیکی و هم تعداد خودروها برای به دست آمدن یک معیار منطقی مدنظر داشته می‌شود؛ در این شاخص، تعداد کشته‌های ترافیکی به ازای هر ۱۰ هزار ابزار نقلیه اندازه‌گیری می‌شود و طبق این شاخص، امروز ما از متوسط قاره آسیا و دنیا شرایط بهتری داریم.
 
در این شاخص، به ازای هر ۱۰ هزار ابزار نقلیه، به صورت میانگین در قاره آسیا ۹٫۵ ۵ نفر جان خود را از دست می‌دهند و میانگین این شاخص برای کل دنیا حدود ۶٫۵ ۵ هست و این در حالی هست که در ایران به ازای هر ۱۰ هزار ابزار نقلیه، ۵٫۱ ۱ نفر در سوانح ترافیکی جان خود را از دست می‌دهند. البته این آمار برای کشورهای اروپایی، ۲٫۵ ۵ نفر به ازای هر ۱۰ هزار ابزار نقلیه هست. پس یعنی وضع ما در قیاس با دنیا و قاره آسیا، وضع بهتری هست و با کشورهای اروپایی فاصله داریم و این در حالی هست که در این کشورها، وضع شان به لحاظ جاده‌ها، وضع خودروها، مقررات و قوانین راهنمایی و رانندگی، سیستم‌های کنترلی و سیستم‌های امداد و رهایی با ما کاملاً متمایز هست.

 به تفکیک قسمت هر کدام از عاملان در بروز سوانح ترافیکی چقدر هست؟
 
به طور کلی گفته می‌شود سه عامل در بروز تصادفات اثرگذارند؛ انسان، خودرو و جاده؛ ولی تحقیقات جهانی نشان می‌دهد عاملان متعددی در تلفات ترافیکی من جمله پیشگیری از تصادفات، پیشگیری از تلفات بعد از تصادف و … در بروز تلفات موثر هست ولی طبق داده‌های تجربی، عامل انسانی بیشترین قسمت را در بروز سوانح جاده ای دارد. در زیادی از کشورهای دنیا قسمت این عامل ۵۰ تا ۶۰ درصد هست و مابقی این قسمت به خودرو و جاده تعلق می‌گیرد.
 
امروز در بعضی کشورهای دنیا شاهد شرکت‌های خودروسازی مدرنی هستیم که با تضمین می‌گویند طی چند سال آینده خودروهایی را به بازار عرضه می‌کنند که در هیچ حالت و در هیچ سانحه و تصادفی، سرنشین داخل آن کشته نشود. خب ما با چنین موضوعاتی فاصله زیادی داریم و نمی‌توانیم کم‌کاری در حوزه خودرو را بر روی عامل انسانی بیاندازیم؛ باید بگویم عامل انسانی در خیلی از سوانح مقصر نیست؛ در بعضی مورد ها راه‌های ما ایمن نیستند؛ حاشیه امن ندارند و در این جاده‌ها نخستین خطای راننده آخرین خطای او خواهد بود؛ نظیر جاده‌های کوهستانی؛ در همین جاده چالوس اگر راننده به هر دلیلی از جاده خارج گردد دیگر کار تمام هست. در چنین شرایطی می‌توانیم بگوییم عامل انسانی ۱۰۰ درصد مقصر هست؟! اصلا و ابدا.
 
وقتی یک راننده ناخواسته عطسه می‌کند آن هم در شرایطی که با سرعت ۹۰ تا ۹۵ کیلومتر در حال رانندگی هست یعنی در هر ثانیه ۱۵ متر خودرو در جاده جابجا می‌شود؛ یعنی با یک عطسه امکان دارد شما از لاین خود ناخواسته خارج شوید؛ خب امروز در شرایطی هستیم که دنیا برای چنین مواردی فکر کرده و راهکار عرضه داده؛ امروز جاده‌ها در بعضی نقاط دنیا به اندازه‌ای ایمن شده‌اند که اگر خدای نکرده خودرو به هر دلیلی از جاده خارج گردید، این رخدادهای تلخ رقم نخورد.
 
در بحث خودرو هم همین هست؛ به طور مثال بعضی شرکت‌های خودروساز دنیا برای سال ۲۰۳۰ خودرویی را طراحی کرده‌اند که در رفت و آمد با هر سرعتی و در هر نوع حادثه‌ای سرنشین آن دچار سانحه نمی‌شود. آیا واقعاً در کشور ما اینطور هست؟
 
۴۰ آیا واقعاً در کشور ما اینطور هست؟۴۰ درصد از سوانح ما از نوع واژگونی هست؛ یعنی سانحه تک خودرویی؛ این به معنای آن هست که یا در حال رفت و آمد با موبایل بوده، یا حواس راننده پرتاب شده و یا اینکه خواب بوده و متوجه نبوده هست. نکته جالب این جا هست که در همین نوع از سوانح، عمده تلفات انسانی به خودروهایی اختصاص دارد که سیستم‌های امنیت آن‌ها دچار ناتوانی هست. این در حالی هست که حتی خیلی از خودروهای  10 سال کارکرده وارداتی ایمن که در کشور در حال رفت و آمد می باشند، در چنین سوانحی، هیچ مشکلی برای سرنشینان آن به وجود نمی‌آید ولی در همین خودروهای ضعیف در همان سانحه به ناگهان تمام سرنشینان جان خود را از دست می‌دهند.
 
ما نمونه داشتیم که یکی از اشخاص سرشناس و محبوب وقتی با خودروی خود و علی‌رغم داشتن سرعتی بیشتر از ۱۷۰ کیلومتر از جاده خارج گردید هیچ رخدادی برای وی صورت نگرفت و تنها چند خراش سطحی برداشت. چرا؟ چون سیستم امنیت خودرو به خوبی عمل کرده بود. .. به گونه‌ای بود که اذن نداد اتفاق تلخی برای سرنشین خودرو رخ دهد ولی در همان جاده، خودرویی داشتیم که با ۸۰ کیلومتر بر ساعت، از مسیر خارج گردید و هر ۴ سرنشین آن جانشان را از دست دادند. خب آیا اینجا منحصرا عامل انسانی مقصر هست؟ البته که نه؛ در بعضی مورد ها ۱۰۰ درصد عامل انسانی مقصر هست و در بعضی مورد ها راه و خودرو.
 
 از نظر اقتصادی چقدر سرمایه‌گذاری برای کاهش تلفات و سوانح ترافیکی مقرون به صرفه هست.
 
 بین ۶ تا ۷ درصد درآمد ناخالص ملی، هر ساله هزینه تصادفات می‌شود؛ عدد بزرگی که نمی‌شود از کنار آن به سادگی گذشت؛ شما در دنیا ببینید برای کاهش تلفات ترافیکی چه کار می‌کنند. آن‌ها می‌گویند برای محافظت وضع سال گذشته و ارتقاء امنیت و کاهش تعداد کشته‌های سوانح ترافیکی، به ازای کاهش هر یک نفر در این سوانح، ارقام هنگفتی را مدنظر داشته و هزینه می‌کنند. به طور مثال این آمار برای هر نفر تقریباً بین ۵۰۰ میلیون تومان یا یک میلیارد تومان هست که باید برای بهبود وضع جاده‌ها، خودروها، سیستم‌های نظارتی، فرهنگسازی و … به هر حال تصادف امکان دارد اتفاق بیافتد ولی می‌شود با سرمایه‌گذاری در ابعاد متفاوت کاری کرد که تلفات نداشته باشیم یا به دست کم ممکن برسیم. باید بدانیم ارتقاء امنیت در صنعت خودرو و جاده‌ها، حتماً با تذکر انجام نمی‌شود و نیازمند سرمایه‌گذاری جدی در این بخش هستیم.
 
در سال‌های موخر هر ساله بین ۱۰ تا ۱۲ درصد رشد رفت و آمد را در جاده‌های کشور  داشتیم؛ به طور مثال در نوروز گذشته بیشتر از ۱۰٫۵ ۵ درصد افزایش رفت و آمد داشتیم و سال کنونی هم در ۱۱ ماه پیش بیشتر از ۱۲ درصد رشد ترددهای جاده‌ای را داشته‌ایم؛ خب این افزایش رفت و آمد یعنی افزایش ترافیک؛ افزایش ترافیک یعنی افزایش برخورد و سانحه؛ در کمال خوشبختی با وجود تمام این افزایش‌ها شاهدیم که میزان تلفات ترافیکی ما کسرشده و این وامدار زحمات زیادی هست که خیلی از دستگاه‌ها در این بخش متحمل شده‌اند ولی حقیقت این هست که این میزان هم باید تا اندازه زیادی کم گردد.
 
 وضع حمل و نقل عمومی در این میان چگونه هست؟
 
حمیدی: در سال ۸۵ حدود ۴۰۰۰ دستگاه اتوبوس در کشور در حال رفت و آمد بودند و تعداد کشته‌های ۸۵ حدود ۵۴۵ نفر در رابطه با اتوبوس‌های حمل و نقل عمومی جان خود را از دست دادند؛ این در شرایطی هست که در سال ۹۵، تعداد اتوبوس‌های حمل و نقل عمومی کشور به ۱۶ هزار دستگاه رسید ولی به لطف خدا و کار جمعی انجام شده تعداد کشته‌ها به ۲۱۲ نفر رسید؛ یعنی علی‌رغم افزایش ۴۰۰ درصدی تعداد اتوبوس‌ها، آمار کشته‌ها در این مدت حدود ۶۰ درصد کاهش یافت.
 
در سال ۹۶ هم با انتصاب سیستم سپهتن، آمار تلفات ما نسبت به سال ۹۵، حدود ۴۰ درصد دیگر کاهش داشت و میانگین توفیق ما در کاهش حوادث در سیستم حمل و نقل عمومی به نسبت سیستم حمل و نقل شخصی خوب تر بوده هست.
 
با وجود تاکیدات رهبری و علی‌رغم تمام اقداماتی که انجام شده، مشکل کار کجاست؟
 
حمیدی: اگر تاکیدات رهبری و حمایت‌های وی نبود این توفیقات چند سال موخر اکتساب نمی‌شد؛ یعنی علی‌رغم چند برابر شدن تعداد خودروها، سفرها و راننده های طی چند سال گذشته، تلفات ترافیکی کشور بیشتر از ۱۲ هزار نفر در سال کاهش یافت ولی برای خوب تر شدن وضع و جلوگیری از فوت و میر هموطنان‌مان در جاده‌های کشور باید برنامه‌ریزی‌های دقیق‌تری در ابعاد متفاوت داشته باشیم؛ یعنی باید در اصلاح قوانین، در صنعت خودرو، ایمن سازی راه‌ها، سامانه‌های نظارتی پلیس گام‌های بلندتری برداریم؛ باید قبول کنیم که کنترل ترافیک دیگر با روش‌های سنتی و دستی امکان‌پذیر نیست به طور مثال در برف موخر و دستخوش شدن خودروها در کانون کرج قزوین، خیلی‌ها انتقاد نمودند که پلیس کجا بود؛ خب در آن ماجرا، ایست کامل خودروها اتفاق افتاده بود آن هم به سبب نداشتن زنجیرچرخ؛ شما بگویید برای کنترل خودروها در محوری که در روز ۲۲۰ هزار رفت و آمد انجام می‌شود، چند پلیس باید به کار گرفته شوند؟ بر فرض که کنترل‌های لازم هم انجام گردید، در صورت تخلف همراه نداشتن زنجیرچرخ، آیا واقعاً جریمه ۳۰ هزار تومانی بازدارنده هست؟ بنابراین باید در اصلاح قوانین و بازدارندگی آن کار کنیم؛ ما بعد از ۴۰ سال قانون راهنمایی و رانندگی را عوض کردیم و نتیجه آن را هم نگاه کردیم ولی این کافی نیست.
 
به صورت جزئی‌تر چقدر جاده‌ها و خودروهای داخلی ایمن می باشند؟
 
حمیدی: پیش از این بیشتر از ۵۰۰۰ نقطه حادثه‌خیز در جاده‌های کشور داشتیم و در کمال خوشبختی نزدیک به ۲۰۰۰ نقطه اصلاح گردید و الان حدود ۳۴۰۰ نقطه سانحه خیز وجود دارد؛ در ۱۵۰۰ نقطه سانحه خیز از این نقاط، ۵۳۰۰ نفر در یک بازه ۳ ساله جان خود را از دست داده‌اند؛ ما مکررا گفته‌ایم اگر در پی اقتصاد مقاومتی، افزایش نشاط جامعه، خدمت زیادتر به مردم هستیم باید در این نقاط سرمایه‌گذاری کنیم؛ این نقاط تنها نقاطی می باشند که شناسایی شده‌اند و ما نقاط زیادی داریم که با استعداد سانحه می باشند و اینکه تا امروز در آن‌ها سوانح تلخی اتفاق نیافتاده سبب بر ایمن بودن آن‌ها نیست؛ باید اظهار کرد الحق و الانصاف اقدامات زیادی در حوزه راه انجام شده ولی از آن سو هم اقدامات زیاده هنوز مانده که باید برای انجام شدن آن در این حوزه سرمایه‌گذاری کرد.
 
از سوی دیگر در حوزه خودروها نیز امروز با گذشته که اغلب خودروهای در حال رفت و آمد پیکان بود، فرق زیادی کرده چراکه امروز سرعت رفت و آمد خودروها افزایش یافته و بالتبع شدت برخوردها و سوانح هم زیادتر شده؛ متاسفانه در زیادی مورد ها وقتی ما سوانح و تصادفات را ارزیابی و آنالیز می‌کنیم به این نتیجه می‌رسیم که نباید در این حوادث فوتی می‌داشتیم ولی به سبب کیفیت پایین این خودروها شاهد تلفات در حوادثی هستیم که می‌توانست بدون فوتی باشد. تقریباً من فکر می‌کنم در صنعت خودرو منحصرا درحال شعار دادن هستیم  رخدادی خاصی نیافتاده.
 
 اگر گمان کنیم که همه خودروهای در حال رفت و آمد در کشور از نظر امنیت، به سطح نرمال روز دنیا برسند، تا تا چه اندازه از تلفات ترافیکی کم خواهد گردید؟
 
 بنظرم دست کم ۴۰ تا ۴۵ درصد از تلفات جاده‌ای کشور با ایمن سازی خودروها کم می‌شود.
 
 آیا در همین شرایط فعلی و با داشتن همین وضع امنیت اجزاء عزیمت در کشور، امکان کاهش تلفات ترافیکی وجود دارد؟
 
حمیدی: برآوردهای ما نشان می‌دهد که برای عید افزایش سفرها و ترددها را خواهیم داشت؛ بیشتر از یک و میلیون ۴۰۰ هزار خودرو در سال جاری به ناوگان خودروهای کشور اضافه شده و عدد قابل ملاحظه ای هم به تعداد گواهینامه‌داران؛ این یعنی در عید نوروز، شاهد افزایش رفت و آمد و عزیمت در جاده‌های کشور می باشیم و این در حالی هست که اتفاق قابل ملاحظه ای در حوزه راه‌های کشور در سال جاری رخ نداده یعنی جاده‌ای جدا گردیده و یا دوبانده و آزادراه شده باشد؛ این بدان مفهوم هست که اگر راننده های، بعضی ضابطه های پیش پا افتاده را رعایت نکنند، می‌توانند شاهد حوادث بسیار تلخی باشند.
 
وقتی می‌گوییم واژگونی خودرو ۴۰ درصد از سوانح را رقم زده یعنی با استراحت کافی پیش از عزیمت و توجه زیادتر در در خلال رانندگی می‌توان از آن جلوگیری کرد؛ از سوی دیگر بخش دیگری از حوادث ما متاثر از عجله و شتاب هست؛ نظیر حوادث متاثر از سبقت‌ها و سرعت‌ها که در تصادفات رخ به رخ شاهد آن هستیم و به سبب شدت بالای برخورد، تلفات زیادی در این نوع سوانح رخ می‌دهد؛ علاوه بر این با حدس زمان عزیمت مناسب و برنامه‌ریزی برای عزیمت در ساعات روز می‌توان تا اندازه زیادی از تلفات ترافیکی کاست.
 
پلیس در ایام نوروز چه تمهیداتی را فراهم کرده؟
 
در ایام نوروز نزدیک به ۲۰۰۰ دوربین به صورت آنلاین تخلف های را ثبت می‌کنند و همکاران ما در سطح جاده‌ها و راه‌های کشور به صورت آماده باش کامل قرار دارند تا بدون هرگونه اغماض با انگشت شمار راننده های متخلف برخورد کنند؛ این تعداد راننده های به اندازه‌ای انگشت شمار می باشند که در ۲۰ ساعت گذشته از بین ۴٫۵ ۵ میلیون رفت و آمد در کل کشور، تنها ۱۱ هزار تخلف صورت گرفته ولی همین عدد کم و ناچیز، حوادث تلخی را رقم می‌زند و ما توقیف‌های تا ۷۲ ساعت، ضبط گواهینامه و نمرات منفی جزء ابزارهایی هست که در طول این تعطیلات برای برخورد با متخلفین از آن‌ها استفاده خواهیم کرد.

تسنیم
.چاپ مطلب
نصف شدن تلفات جاده ای ایمن شدن خودروها
تعداد دفعات مشاهده شده : 557
نظر شما
عکس کد
Show another codeکد جدید