کد مطلب : 57761 / تاریخ ثبت : 1396/09/13 13:08

آسیب شناسی عدم مشارکت مردمی در ساخت مدیریت شهری کرج

در شهرهایی همچون کرج به دلیل فقدان ساز و کارهای دموکراتیک برای تفویض اختیار و تصمیم گیری و عدم شناخت از برنامه‌ها و قوانین و دستورالعمل‌ها، مقوله مشارکت مردم در اداره امور شهر و نیز سرمایه گذاری‌های توسعه‌ای کاملاً در هاله‌ای از ابهام قرار دارد

بر اساس آخرین مدل‌های اداره حول شهرهای دنیا معطوف شدن بر راهبردها در حول مدیریت تغییر و توسعه شهر است و نه مدیریت بر تثبیت وضعیت موجود و کنترل رشد شهرها. بدین ترتیب مفهوم اداره شهرهای بزرگ همانا اعمال قدرتی برخواسته از اراده عمومی شهروندان برای نظام بخشی به عملکردهای مشترک و تامین رفاه و آسایش یکایک شهروندان می‌باشد

بر مبنای همین نظریه، آموزش و تربیت شهروندانی مشارکت جو پایه ریزی می‌گردد که نتایج اعمال چنین سیاست‌ها و پروژه‌هایی در شهرهای بزرگ دنیا کاملاً مشهود است. متاسفانه در کشور ما خصوصاً در شهرهایی همچون کرج به دلیل فقدان ساز و کارهای دموکراتیک برای تفویض اختیار و تصمیم گیری و عدم شناخت از برنامه‌ها و قوانین و دستورالعمل‌ها، مقوله مشارکت مردم در اداره امور شهر و نیز سرمایه گذاری‌های توسعه‌ای کاملاً در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و علی‌رغم تلاش زیاد مدیران، نتایج و بازخوردهای مناسبی مشاهده نشد. 
 
در اینجا سعی می‌کنم با نگاهی جامعه شناسانه و آشنایی نسبی به ساختار مدیریت شهری کرج در ابتدا به دلایل عدم مشارکت لازم و نه کافی و سپس به ارایه راهکارهایی که از قابلیت اجرایی بیشتری برخوردار باشد بپردازم. 
 
رشد نامتوازن و ناهمگون کرج باعث گردیده فواصل زیادی بین مناطق و مراکز ایجاد شود. اگر کرج را مشابه پازل در نظر بگیریم، قسمت‌هایی از این پازل مفقود یا مغفول واقع شده است. امروزه برنامه ریزان اجتماعی و فرهنگی عرصه های شهری را مانند یک پازل فکری در نظر می‌گیرند و معتقدند اگر قسمت جمعیت رشد کند قسمت آموزش نیز به همان نسبت. اگر برای رفاه و آسایش مردم و توسعه حمل و نقل خیابان‌ها را تعریض و یا تقاطعات همسطح و غیرهمسطح را توسعه می‌دهیم باید برای استراحت و تفریح و اوقات فراغت هم به همان میزان سرمایه گذاری کنیم. 
 
بدیهی است در صورت عدم رعایت نسبت‌ها و اندازه‌ها در پازل شهری فاصله ایجاد می‌شود که دیگر امکان برقراری ارتباط وجود ندارد و آغاز ناهنجاری‌های شهری از همین بابت است. بنابراین مدیران شهری هر آنچه تلاش می‌کنند نه تنها قادر به پوشش فاصله‌ها نخواهند بود بلکه انرژی و هزینه‌ها را به هدر می‌دهند. 
 
بر اساس نظریه "پازل" رشد ناموزون جمعیت "شهرنشین" و نه "شهروند" و عدم تجانس اجتماعی و فرهنگی فقدان رویکرد "دانایی" از برنامه‌ها و استراتژی‌های شهری یکی از عوامل مهم پایین بودن سطح مشارکت است. 
 
امروزه علی‌رغم توسعه معابر - بزرگراه‌ها که جزو ضرورت‌ها هم بوده است لکن شاهد روابط محله‌ای - همسایگی کم رنگی هستیم - تقریباً از یکصد و اندی محلۀ کرج فقط نامی باقیمانده کارکردهای اجتماعی محلات - میدان‌ها - فلکه‌ها تقریباً از بین رفته. در بهترین و قدیمی‌ترین فلکه‌های مرکز شهر انبوهی از اتومبیل‌های رنگارنگ پارک شد. در کنار حجم زیادی شهروندان جدا از هم را کاملاً می‌توان به چشم دید. دیگر روابط همسایگی و محله‌ای ما و ما حتی در محلات بسیار قدیمی کمتر مشاهده می‌شود این‌ها را نباید به حساب تغییرات در سبک زندگی شهرنشینی گذاشت. بلکه باید مشکلات فقدان برنامه ریزی مناسب اجتماعی تبدیل شهرنشینان به شهروندان را یک بار دیگر مورد تجدید نظر و مرور قرار دهیم. 
 
ارتباط کالبدی و عملکردی محله‌ها و مناطق شاید بازتعریف نیاز دارد. امروز حتی در ساختار مناطق و حوزه‌های مدیریتی رد پای تفکر جزیره‌ای کاملاً روشن است. 
 
و به قول یکی از اعضاء محترم شورای آتی شهر کرج - فقدان یکپارچگی در خدمات و برنامه ما کاملاً مشهود است. بنابراین چگونه انتظار داریم توده انبوهی از مردم که کمترین برنامه انسجام فرهنگی برایشان نداشته‌ایم باید در اداره امور شهر مشارکت نمایند. 
 
ناکارآمدی نظام راهبرد شهری
فقدان چشم انداز و استراتژی
فقدان اصطلاحات عملیاتی که متضمن اجرای استراتژی مصوب باشد. 
تبدیل یک سیستم یکپارچه به مجمع الجزایر مدیریتی
 
از مهمترین مواردی است که نیاز به اصلاحات جدی دارد. در شرایط کنونی و برای نظریه "پازل شهری" در وهله اول کاهش تا صدها و سپس از بین بردن کامل‌ آن‌ها خصوصا بین شمال و جنوب کلان شهر نحوه استقرار مراکز خدماتی و تجاری - تقویت و تحکیم روابط همسایگی و محله‌ای با رویکردی نوین و نه صرفاً تکرار تجارب دیگر شهرها در حوزه استراتژی محله محوری - اصلاح ساختار حمل و نقل پیاده سازی تجارب بقیه است از شهرهایی همچون تهران در یک دهه اخیر - کرجی در اجرای برنامه‌های سه دهه اخیر ریودوژانیرو - استانبول - میلان - بنگلادش - اهواز گام‌های مثبتی را در این راستا برداشته‌اند که از حمایت‌های بین المللی هم برخوردار شده‌اند. 
 
چنین برنامه‌هایی به صورت یک اصل ضروری در چشم اندازهای توسعه گنجانده شده‌اند و خوشبختانه در حال حاضر هم که مدیریت شهری کرج مشغول  تنظیم و تدوین سند چشم انداز بلند مدت می‌باشد جا دارد به این مهم توجه ویژه مبذول گردد. 
 
بدین منظور علاوه برتقویت پایه‌های روابط اجتماعی ما و مابین شهروندان ایجاد و تامین مراکز خدماتی فرهنگی اقتصادی که امکان سرویس دهی به چند منطقه و ناحیه و محله را داشته باشند در سرلوحه برنامه‌های توسعه شهری قرار گیرد. 
 
بار دیگر لازم است تاکید گردد در راستای نیل به اهداف مربوط به محله محوری حرف ساخت سرای محله و یا موارد مشابه که خود مداخله‌ای ناسازگار در مسایل اجتماعی است مشکلی را حل نمی‌نماید. 
 
تقویت پاتوق‌های شهری - احترام گذاری به اعتماد و روابط اجتماعی موجود - باور عملکردهای اجتماعی شهروندان بر اساس پاره فرهنگ های خود و حمایت مدیریت شهری از طریق جهت دهی به برنامه‌ها مهم‌ترین فاکتورهای بسترساز مشارکت بیشتر مردم به شمار می‌آید. 
 
محسن مرادی
کارشناس مسایل شهری
 

.چاپ مطلب
مشارکت ضعیف
تعداد دفعات مشاهده شده : 68
نظر شما
عکس کد
Show another codeکد جدید