کد مطلب : 57743 / تاریخ ثبت : 1396/09/12 23:54

بحث شورا در روش های تأمین مالی پروژه ی متروی کرج:

متروی کرج؛ خونی که می جوشد

یکی از ابعاد پروژه ی مترو کرج، مسأله¬ ی روش های تأمین اعتبار آن است. در شرایط کنونی، خط 2 این پروژه 2500 میلیارد هزینه می طلبد که مقرر شده است که 400 میلیارد آن از طریق فایننس یا فروش اوراق مشارکت تأمین گردد

همه ی ما داستانِ تراژیک سیاوش را شنیده ایم، در بازخوانی هایی معنایی آن، در طول تاریخ تفسیرهای مختلفی از آن در زبان و فرهنگ ما به جا مانده است، یکی از این معانی، جوشیدن خون سیاوش است. برداشت های ثانوی جوشیدن خون، روی یک معنا خیلی استوار است: اینکه خون سیاوش برای همیشه خواهد جوشید و زنده خواهد ماند؛ از سوی دیگر در برداشت های تمثّلی آن دلالت بر کار یا امری دارد که تمام نمی شود؛ چیزی که به شکل آزاردهنده ای کشدار است. در بین آذری های ایران این معنا به عنوان یک مثل کاربرد دارد؛ آنها درباره ی هر کاری که آغاز شده و در روند اجرا تبدیل به امر روزمره و روانفرسا شده باشد، می­ گویند: فلان کار دیگر خون سیاوش شده است.  
قطار شهری کرج امروز (12 آبان 96) نیز در صحن علنی شورا موضوع بحث بود. نامه ای از فرمانداری به شورا ارجاع داده شده که در مفاد آن به مصوبه ی شورا مبنی بر تأمین 400 میلیارد از 2500 میلیارد تومانی که برای تکمیل خط 2 لازم است، از طریق فایننس یا ارواق مشارکت؛ با استناد به شیوه های گرفتن پیمانکار اعتراض شده بود.
در واقع مسأله ی مترو کرج، ماهیتاً دچار روزمرگی شده است؛ طوری که مدیران شهری( هم کسانی که عملاً موظف به اجرا و اتمام و تحویل آن هستند، هم کسانی که در برنامه ریزی­ها و پشتبانی فنی و علمی آن دخیل هستند) خواه ناخواه یا ناخودآگاه در صحبت هایشان به روشن کردن تکلیف آن تأکید می­کنند. شورای شهر کرج، بارها از لوایحی استقبال کرده است که از سوی شهرداری با محتوای قطار شهری به صحن فرستاده شده است. طبعاً در اغلب این لوایح، شهرداری پیشنهادهایی برای تأمین مالی جهت تکمیل این پروژه مطرح کرده که در برخی موارد موفق شده موافقت شورا را کسب کند. از سوی دیگر، این ماجرا در عین وضوح، پیچیده هم به نظر می رسد. شرکت سابیر بعد از گذشت 11 سال طبق شنیده ها تنها 30 الی 40 درصد از پروژه را کار کرده و علت این­همه تأخیر را تأمین نشدن به موقع اعتبارات و عدم وصول طلب هایش اعلام می­کند. به جزاین، برخی عوامل شهرداری کمااینکه از تسلسل و تکرار لوایحش پیداست، تمایل به ادامه­ی همکاری با شرکت سابیر را دارند. بارها در این خصوص از شورا خواستار کمک مالی شده­اند؛ امّا عملاً اتفاق ملموسی صورت نگرفته است.
 نکته  ای که «محمدحسین خلیلی اردکانی» در جلسه امروز به آن اشاره کرد و گفت:« علی­رغم صرف چندین سال زمان و تلاش­های مسؤولین شهر، هنوز چالش­های متعددی داریم. جلسات زیادی هم به موضوع مترو اختصاص داده شده و من تأکید می کنم که هر کس هر حرف و راهکاری دارد، ارائه کند تا به نتیجه ی روشنی برسیم؛ اگر نجنبیم، ممکن است حتی اعتباری که دولت قرار است بدهد، تا پایان سال از کف برود و من (نسبت به این مسأله) نگرانم.»
 
فایننس یهترین گزینه است
به گزارش شبکه خبری البرز، در این جلسه، برخی عوامل شهرداری انتقاد فرمانداری را بدون مصداق تلقی می­کردند و مدعی بودند:« ما در مورد اجازه ی شیوه هایِ تأمین فایننس صحبت می­کنیم و این ربطی به نحوه­ی گرفتن پیمانکار ندارد.» از طرف دیگر، گزینه ی فایننس را بهترین گزینه برای تکمیل پروژه می دانستند و معتقد بودند:« اگر وام هم بگیرید، موضوع بهره وجود دارد؛ ولی اگر نگیرید، در گذشت زمان قیمت و هزینه ی پروژه بالا می رود، شما یا باید فایننس کنید یا باید طبق ماده 46 قرارداد را فسخ کنید که آن هم یک سال دادگاهش زمان می­برد.»
 نمایندگان شهرداری، در مواجهه با موضع گیری های بعضی از اعضای شورا، استدلال می کردند که «موضوع جلسه ی حاضر، درباره­ی تأمین مالی از طریق فایننس یا اوراق مشارکت است و ربطی به قضیه­ی پیمانکار ندارد.» مطلبی که «احد رسولی» رئیس کمسیون سرمایه گذاری نیز بر آن صحه گذاشت و گفت:« موضوع تأمین مالی با موضوعِ ادامه همکاری با پیمانکار متفاوت است، ولی مسأله این است که تا به حال روش فایننس در مورد مترو کرج جواب نداده، زیرا در گذشته نه شهرداری و نه سابیر به آن عمل نکرده­اند؛ ما در حال حاضر فقط می توانیم به منابع داخلی رجوع کنیم؛ ولی موضوع فایننس را هم در کنار آن داشته باشیم؛ یعنی همزمان با این اقدام ما می­توانیم استارت سایر خطوط را بزنیم.»
در ادامه حاجی قاسمی، عضو دیگر شورا این موضوع را به عنوان یک امکان و فرصت تلقی کرد و بیان داشت:« همه­ی ما به شرکت سابیر انتقاد داریم و مشخص است در سنوات گذشته مترو در اولویت شهرداری نبوده است؛ وگرنه با هزینه ای دولت کرده روی این پروژه انجام داده، تعادلی ایجاد می شد.»
حسین محمدی، رئیس کمسیون محیط زیست نیز به بُعد دیگری از موضوع پرداخت  و عنوان کرد:« در کرج 105 کیلومتر قطار شهری کرج خواهیم داشت. در این جلسه، فقط صحبت فاز اول خط دو است که 12 کیلومتر  بیشتر نیست؛ دولت و شهرداری 11 سال پیش قرارداد خط 2 را امضا کرده اند و موظف شده اند اعتبار و بودجه ی آن را تأمین کنند و دو سال پیش، این قرارداد برای ترمیم و تغییر قیمت به شورای عالی فنی رفته است و در آنجا نیز، شهرداری موضوع تهاتر را پیشنهاد کرده است و لذا اگر مصوبه­ی شورای فنی در دسترس نباشد، شهرداری و کارفرما در دست انداز می افتند.»
محمدرضا رضاپور، قائم­مقام شهرداری کرج، خطاب به یکی از اعضای شورا گفت:« قرار است 50 درصد این 400 میلیارد تومان را دولت تأمین کند؛ بنابراین شورا باید درباره ی 200 میلیارد تومان تصمیم بگیرد نه کل آن مبلغ.»
 
پول دولتی یا پول شهرداری؟
مهدوی کلیشمی، عضو شورای شهر کرج ضمن انتقاد از عملکرد اجرایی پروژه­­ی مترو گفت:« متأسفانه تاکنون از منابع تأمین شده به خوبی استفاده نشده است؛ در حالی که طبق موازین علم اقتصاد، باید از منابع محدود بهترین خروجی را داشت. فایننس و اوراق مشارکت به شکل رایج، عاقبت خوبی ندارد، کمااینکه شهرهای دیگر استفاده کرده اند و امروز مشکل دارند. و البته من مطمئنم که بانک مرکزی هم موافقت نمی کند. زیرا ریسک اعتباری ما بسیار بالاست. یک بار 100 میلیارد گرفته ایم و به خوبی استفاده نکرده ایم و باید سودش را هم بدهیم و حالا چون 50 درصد آن را دولت پرداخت می­کند، ما نمی توانیم هر جور دلمان خواست استفاده کنیم. هرچند در دنیا، هزین ­ی خطوط شهری و تاکسیرانی و قطار با فایننس تأمین می شود؛ چرا که در دل خود تشویق برای مشارکت وجود دارد؛ ولی ما میلیاردها پول را به خاطر تصمیم­گیری های غلط از دست دادیم؛ باید بدانید که نهادهای شبه دولتی ناکارآمدترین شاخه های دولتی هستند و پول را حرام می­کنند؛  ولی بخش خصوصی حساب کتاب می کند همیشه نتیجه مثبتی می توان از این بخش گرفت.»
 در نهایت؛ به پیشنهاد دکتر نبیونی رئیس شورای شهر کرج، لایحه از دستور کار خارج شد و به جلسه­ی آینده موکول گردید.
 
شورا با ماندن سابیر موافق نیست
گفتنی است که رئیس شورای شهر کرج در مصاحبه­ با خبرنگار شبکه خبری البرز و مجله رستاک اظهار کرد:« یکی از راهکارهای تأمین اعتبار خط 2 فروش اوراق مشارکت به میزان 400 میلیارد تومان است و به این معنا نیست که ما قرار است آن را به سابیر بدهیم، بلکه ممکن است پیمانکار دیگری این پروژه را ادامه بدهد. کمااینکه در کارگروه سه گانه­ی قطار شهری، باید بررسی شود که ادامه مسیر با شرکت سابیر امکان پذیر هست یا نه و اگر تأیید نکنند، شورا با نظر کارشناسی و فنی آنها همکاری خواهد کرد؛ اما در حال حاضر فضای عمومی شورا این است که شرکت سابیر توانایی و تدبیر لازم برای اتمام کار را ندارد؛ زیرا باید منابع مالی خارجی را تأمین کند که تاکنون موفق نبوده است.»
نبیونی در خصوص احتمال همکاری با پیمانکارهای جدید عنوان کرد:« ما قصد داریم به موازات خط 2 خطوط دیگر را نیز کار کنیم و شاید از این طریق بین شرکت حاضر با شرکت هایی که در آینده می آیند، رقابتی هم ایجاد شود. البته یک صحبتی هم با شرکت چینی CRCC انجام شده که این شرکت بیش از 52 درصد خطوط ریلی چین را اجرا کرده و ما در حال حاضر مطالعات اولیه­ی همکاری با این شرکت هستیم و با نمایندگان آن یک نشستی هم برگزار کرده ایم.»
به هر روی، در این جلسه رویه­ی دیگری از ماجرای مترو نمایان شد که علی­رغم توافق نسبی اعضای شورا بر سر آن، تکلیف آن مشخص نشد و به جلسات بعد موکول گردید؛ تجربه های ناموفق گذشته، بدعهدی­ها و عملکردهای مبهم و کژدار برخی مدیران و پیمانکار پروژه اجازه نمی دهد که شورای شهر کرج نسبت به گزینه هایی که پیش روی خود دارد، با قاطعیت عمل کند. نمایندگان شهرداری و حتی خود شهردار به دلیل امکانِ کشدار شدنِ پیگیری های حقوقیِ گزینه ­ی«خلع ید»، ترجیح می­دهند شرکت سابیر را بار دیگر بپذیرند؛ اما گویا شورای پنجم کرج موافق ادامه ی این همکاری نیست و می خواهد جلوی جوشش خون را بگیرد؛ اما انتخاب یک روش قاطع و راهکار تمام کننده نیز نیاز به جرأت و مطالعات کارشناسی و حتی زمان دارد.

علی شهبازی
.چاپ مطلب
مترو کرج تأمین مالی کسر بودجه
تعداد دفعات مشاهده شده : 62
نظر شما
عکس کد
Show another codeکد جدید