کد مطلب : 57059 / تاریخ ثبت : 1396/08/06 10:55

دیدگاه کارشناسی در خصوصِ یکی از پل‌های البرز؛

پل سرحدآباد نیاز به ترمیم دارد نه تخریب!

متاسفانه سایر پلهای اصلی شهر بویژه پل های آزادگان، پل سوم خرداد (مهرشهر) بدون هرگونه تعمیر و نگهداری رها شده اند. دیواره های پل مهر شهر به دلیل وا دادگی تسمه های غیر فولادی شکم داده اند و در صورت گسیختگی یکی از آنها احتمال ریزش خاکریز آن وجود دارد.

با گذشت حدود بیست سال از ساخت پل سرحدآباد متاسفانه وضعیت پل به دلیل عدم رسیدگی و فقدان سیستم تعمیر نگهداری پل‌ها در شهرداری و راه و شهرسازی کرج به حالتی رسیده است که باعث نگرانی برخی از مسئولان و شهروندان شده است.
 
در این مقوله دو نکته اصلی وجود دارد:
 
موضوع اول: چرا پل به این وضعیت رسیده است؟
فقدان سیستم جمع آوری آب های سطحی پل و نبود یک سیستم کارآمد و تخصصی جهت تعمیر و نگهداری پل ها در شهرداری کرج از مهمترین دلایل خرابیهای فعلی این پل است. حدود ده سال پیش بنده خود شخصا به صورت تصادفی از پل سرحدآباد بازدید داشتم و در آن زمان خرابی ها تازه شروع شده بود. موارد را طی گزارشی به شورای سوم و متعاقبا به شهرداری و اداره راه شهرستان کرج و به اداره کل راه و ترابری استان تهران منتقل کردم. بازدیدی نیز با یکی از کارشناسان وقت حوزه معاونت فنی و عمرانی از پل داشتیم ولی در بازدیدی که به درخواست یکی از مسئولان شهر در اسفند ۹۵ از پل داشتم متاسفانه شاهد این بودم که هیچ اقدامی جهت پیشگیری از ادامه روند خرابی ها و ترمیم پل انجام نشده بود. اینکه مسولیت و مالکیت این پل مربوط به اداره راه و شهرسازی یا شهرداری است در این مقطع زمانی مهم نیست. مهم این است است که این پل که با مشکلات و هزینه های زیاد در سال های گذشته ساخته شده متعلق به این شهر است و چه شهرداری و یا راه و شهرسازی موظف به حفظ و نگهداری از آن به عنوان بیت المال و سرمایه شهر هستند.
 
پیشگیری از پیشرفت خرابی ها در حدود ده سال گذشته با هزینه خیلی کمی انجام می شد ولی الان هزینه ترمیم خرابی ها چند برابر شده است، افرادی که آگاهانه و ناآگاهانه مسبب این خسارت و خسارت های دیگر به سایر پروژه های شهری هستند باید شرعا و قانونا پاسخگو باشند.
 
چرا در شهرداری کرج با این حجم زیاد از پروژه های اجرا شده در زمینه پل ها و تقاطعات غیر همسطح، شاهد استقرار یک سیستم تعمیر و نگهداری و یا کامل تر از آن ها، سیستم مدیریت پل ها نیستیم؟ اگر چنین مجموعه ای نیز وجود دارد اثری از عملکرد آن دیده نمی شود. این کار یک کار تخصصی است و آیا با متخصصان واقعی در این زمینه مشورت می کنند؟ هر کدام از این موارد اگر انجام شده یا می شود مطمئنا به درستی انجام نگرفته چون اثر و نتیجه ای از آن مشهود نیست.
 
دوم اینکه راهکار حل مسئله کدام است؟
در خصوص پل ها و سازه هایی با وضعیت وخیم تر از پل سرحد آباد راهکار های ترمیم و مقاومسازی موجود است. امروزه با پیشرفت تکنولوژی مصالح ساختمانی و شیمی ساختمان و با تولید انواع ملاتهای پلیمری و اپوکسی و الیاف ها به راحتی می توان چنین سازه هایی را ترمیم کرد و حتی بهتر و مقاومتر از سازه اولیه و با طول عمری بالاتر از آن ها بهره برداری کرد.
 
در پل سرحدآباد عبور آب از عرشه پل و نفوذ رطوبت همراه با یون کربن و کلر به داخل بتن مهم ترین عامل مخرب بوده است. در تعداد کمی از دهانه ها شاه تیر های اصلی و در چند مورد نیز تیر های پیش ساخته صدمه دیده اند. تعدادی از ستون ها که بخشی از آن ها در مسیر حرکت آب های سطحی روی عرشه تا زمین بوده است نیز صدمه دیده اند.
 
در سواحل دریا ها و یا پل ها و اسکله هایی که در کنار دریا وجود دارند عوامل مخربی ناشی از حمله سولفات ها مازاد بر عوامل فوق در جهت اضمحلال بتن می کوشند که در این خصوص نیز راهکار و مصالح مناسب موجود هستند.
 
در پروژه هایی که من در بخش خصوصی با آنها همکاری می کنم سازه ها، مخازن آب و سیلو های مواد با خرابی های بیشتر از این پل زیر نظر اینجانب مورد ترمیم و مقاوم سازی قرار گرفته است و اکنون در حال بهره برداری هستند. لذا ترمیم و مقاوم سازی این پل حداقل برای من مقوله پیچیده ای نیست. در خصوص پل ها و سازه ها علاوه بر مقاوم سازی می توان استحکام سازه را بر اساس آیین نامه های جدید افزایش داد و لذا عمر مفید آنها برای سال های دیگر تمدید می شود.
 
اقدام اخیر شهرداری جهت تخریب و جایگزین کردن این پل با یک زیر گذر
متاسفانه شهرداری کرج و شورای چهارم در اقدامی غیر تخصصی و غیر منصفانه در بودجه مصوب سال ۹۶ مبلغ ۱۵ میلیارد تومان به صورت نقدی و تهاتری بابت مطالعات طرح زیرگذر جایگزین این پل با نام زیر گذر غیر همسطح شهیدکلانتری مصوب کرده اند. اینکه چند درصد این بودجه تا کنون هزینه شده اطلاعی ندارم ولی مسلما در صورتی که در سال ۹۶ و ۹۷ بخواهند این پل را با یک پل دیگر یا زیرگذر جایگزین کنند هزینه ای حداقل بالغ بر سی میلیارد تومان از بودجه شهرداری و پول شهروندان کرجی را صرف خواهد کرد. علاوه بر آن در مدت زمان ساخت نیز انحراف ترافیکی در بهترین شرایط ممکن بشدت می تواند باعث آزار و اذیت شهروندان شود و معضلات فراوان فرهنگی، ترافیکی و شهری را در پیش خواهد داشت.
 
موارد فوق در صورتی است این پل با هزینه شاید کمتر از دو میلیارد تومان و مدت زمان ۶ تا ۹ ماه بدون توقف در تردد ترافیک روی آن ترمیم و مقاوم سازی شود و در صورتیکه بهسازی لرزه ای نیز موازی با آن انجام شود، عمر مفید این پل را نیز می توان حداقل تا ۷۰ سال دیگر افزایش داد.
 
واقعا با کدام منطق مهندسی و فنی و اقتصادی چنین تصمیمی اخذ شده است. در حالی که ما برای تردد ایمن عابران در پیاده رو ها و عرض معابر مشکلات فراوانی داریم و بودجه این کار کم هست، و خیلی مشکلات دیگر که ساده ترین مطالبات شهروندی است، چطور تصمیم بر صرف چنین هزینه غیر ضروری ای گرفته شده است؟ یک نفر باید بصورت منطقی و فنی پاسخگو باشد.
 
وضعیت سایر پل های سطح شهر
پل های شهر به حال خود رها شده اند.  متاسفانه سایر پلهای اصلی شهر بویژه پل های  آزادگان، پل سوم خرداد (مهرشهر) بدون هرگونه تعمیر و نگهداری  رها شده اند. دیواره های پل مهر شهر به دلیل وا دادگی تسمه های غیر فولادی شکم داده اند و در صورت گسیختگی یکی از آنها احتمال ریزش خاکریز آن وجود دارد. مواردی که در خصوص پل های جانبازان و شهدای روحانی ( تقاطع جمهوری – مطهری) حدود ۴ سال پیش اعلام کرده بودم در حال حاضر اتفاق افتاده است.
 
 اگر شهرداری این پل را با پل جدیدی جایگزین نماید بعد از گذشت حدود بیست سال دیگر با توجه به عدم تعمیر و نگهداری اصولی مجددا پل جدید نیز آسیب دیده و باز باید یک پل دیگر جایگزین آن شود. در اکثر کشور ها عمر مفید چنین پلهایی ۱۲۰ سال در نظر گرفته میشود و نه بیست سال.
 
آیا احتمال تخریب و ریزش ناگهانی پل وجود دارد؟
در صورتیکه روند تخریب همینگونه پیش رود و بتن شاه تیر های اصلی تخریب شود این احتمال وجود دارد که در دهانه های دارای عیب بخشی از روسازه تخریب و فرو ریزد ولی این موضوع در حال حاضر خیلی حاد نیست و در صورتیکه در اولین فرصت ممکن شاه تیر ها  و بقیه اعضای سازه ای پل ترمیم شود این خطر از بین می رود. مهم این است که اگر خرابی ها بیشتر شود در آینده به روزی نرسیم که دیگر ترمیم پل توجیه اقتصادی نداشته باشد، هر چند که ظاهرا افرادی هستند که مشتاق این اتفاقند!
 
پیشنهاد
 بهترین پیشنهاد در حال حاضر ترمیم و مقاومسازی پل سر حد آباد در اسرع وقت و راه اندازی سیستم تعمیر و نگهداری پل ها در شهرداری کرج بصورت تخصصی و اصولی با بهره گیری از نیروی متخصص است.  مسلما با حدود کمتر از یک دهم هزینه ساخت پل جایگزین سرحدآباد می توان سیتم تعمیر و نگهداری پل ها بصورت استاندارد در شهرداری کرج مستقر کرد و پس از آن در خصوص کلیه پل ها با نظارت و برنامه ریزی، کنترل ها و تعمیر و نگهداری لازم انجام می شود.

*  استاد دانشگاه و کارشناس ارشد سازه و پل

وحیدرضا شرف‌خان
.چاپ مطلب
پل سرحدآباد پل روگذر
تعداد دفعات مشاهده شده : 156
نظر شما
عکس کد
Show another codeکد جدید