کد مطلب : 54081 / تاریخ ثبت : 1396/03/09 10:47

محیط بانان، حارسانِ زندگی( و نخواهیم پلنگ از در خلقت برود بیرون)

در دوره مدرن، نگاه سوداگرانه به طبیعت ارتباط برابر انسان و طبیعت را به هم ریخت؛ بشر به جای ارتباط عاطفی با طبیعت، درصدد برآمد تا می تواند طبیعت را در خدمت خود بگیرد؛ تاجایی که خودِ این انسان، از اینکه طبیعت را به شکل بی رحمانه و خشونت آمیزی لگدمال می کند، دچار هراس شد و به فکر چاره افتاد. یکی از نتایج این چاره¬جویی¬ها شکل¬گیری سازمان ها و نهادهای مربوط به محیط زیست و منابع طبیعی است.

در زندگی های گذشته، بشر به طبیعت نزدیک بود. این ارتباط با مفاهیم دینی و اسطوره ای هم آمیخته بود؛ برخی از مظاهر طبیعت مقدس بودند و گاه حتی حالتی خداگونه به خود می گرفتند.

بنابراین بشر هم از آن می ترسد و هم امید و رجای بخشندگی داشت. از یک جنبه، انسان بدون طبیعت ناقص بود و معنایی نداشت. اما در دوره مدرن، نگاه سوداگرانه به طبیعت این ارتباط را به هم ریخت؛ بشر به جای ارتباط عاطفی با طبیعت، درصدد برآمد تا می تواند طبیعت را در خدمت خود بگیرد؛ تاجایی که خودِ این انسان، از اینکه طبیعت را به شکل بی رحمانه و خشونت آمیزی لگدمال می کند، دچار هراس شد و به فکر چاره افتاد. یکی از نتایج این چاره جویی ها شکل گیری سازمان ها و نهادهای مربوط به محیط زیست و منابع طبیعی است. این روزها دیگر حراست از محیط زیست امری جدی است؛ حارسان طبیعت حتی در این راه جانشان را هم فدا می کنند. بارها در جراید و رسانه از شهادت محیط بان یا خطرپذیری و زخمی شدنشان شنیده ایم. استان البرز، هم منطقه حفاظت شده ی غنی دارد و هم محیط بانان پرتلاش که خبرنگار شبکه خبری البرز و مجله رستاک در جهت آشنایی بیشترِ مخاطبان با شغل محیط بانی و هم  برای تبین مشکلات این شغل، با افسر محیط دار یکم؛ سعید رحیمیان؛ رئیس و فرمانده یگان منطقه حفاظت شده البرز مرزی(بخش جنوبی)، به گفتگو نشسته است.

- جناب رحیمیان، شغل محیط بانی از جمله شغل هایی است که علی رغم اینکه ممکن است هر فردی با آن درگیر باشد؛ ولی همچنان در جامعه ناآشناست؛  می توانید درباره این شغل خلاصه وار توضیح بدهید؟

به نظر من، محیط بان حافظ مرزهای طبیعت و حریم خلقت خداوند و بازوی اجراییِ سازمان حفاظت محیط زیست در حفاظت از عرصه های طبیعی میهن اسلامی هستند. حفاظت و حراست از زیستگاه ها و مناطق حفاظت شده، همواره نیازمند نیروی انسانی کارآزموده و پرانگیزه و توانمندی بوده که در چارچوب تشکیل گارد محیط زیست، امنیت و سلامت محیط زیست را تأمین می کنند. گارد محیط زیست تشکیل شده از محیط دار، محیط بان، کمک محیط بان، محیط بانِ راننده، اسلحه دار، کاردان و تکنسین محیط زیست.

رده های محیط بانان هم از بالا به پایین شامل می شود از رده های سرمحیط بان، محیط بان یکم، محیط بان دوم و محیط بان سوم.

- این محیط بانان چه کار می کنند؟ به عبارت دیگر چه وظایفی دارند؟

بیشتر این وظایف را قوانین تعیین می کنند؛ ولی ممکن است محیط بانان به ایجاب شرایط، کارهایی فراتر از وظایف محّول خود انجام بدهند. به صورت کلی تمام وظایفی که به ما محول شده، ماهیت نظارتی و حراستی دارد که در ادامه عرض می کنم:

1- بازدید و شناسایی کامل حوزه استحفاظی در زمینه منایع محیط زیست
2- بازدید و شناسایی کلیه رویدادهای حوزه استحفاظی که منجر به دگرگونی و تخریب و آلودگی محیط زیست می شود از قبیل آتش سوزی، سیل، طغیان رودخانه، بیماری و مرگ و میر جانوران وحشی بروز آفات گیاهی، آلودگی منابع آبی، فعالیت های ساختمانی و عمرانی، چرای بی رویه در مراتع، قطع و نابودی درختان، بوته کنی.
3- اجرای قوانین و مقررات شکار و صید بر اساس دستوراعمل صادر شده
4- صدور پروانه های شکار و صید در حوزه استحفاظی طبق دستور
5- بازدید و کنترل مدارک و پروانه های شکار و صید
6- تهیه آمار وحوش
7- حفظ و نگهداری تاسیسات و اموال دولتی تحت اختیار
8- بررسی پروانه های مربوط به چرای احشام

- محیط بانان در اجرای این وظایف لابد با مشکلات مختلف و بزرگی هم مواجه هستند، اگر ممکن است از این مشکلات بگویید

 کمبود نیروی محیط بان؛ نسبت به گستردگی مناطق حفاظت شده، ما با کمبود نیرو مواجه هستیم. از طرف دیگر، برای نیروهای حفاظتی، محدودیت استفاده از سلاح وجود دارد؛ با توجه به اینکه شکارچی و محیط بان در کوهستان تنها هستند و نیروی کمکی و شاهدی وجود ندارد؛ اگر درگیری ایجاد شود، اثبات جرم و مواضع دفاع و غیره دشوار است. همانطور که می دانید در تاریخ محیط بانی تاکنون 119 نفر از عزیزان محیط بان در راه حراست از طبیعت جان خود را از دست داده اند.

- در استان البرز هم چنین اتفاقاتی افتاده است؟
 خوشبختانه در استان البرز تاکنون مشاهدی درگیری که منجر به تیراندازی و شهادت پرسنل محیط زیست یا فوت شکاری بشود، نداشته ایم و البته این ماحصلِ زحمات و مدیریت اداره محیط زیست استان البرز و مسؤولین می باشد که با حمایت و آموزش کافی این امنیت به استان بخشیده اند. الحق کل اداره، هنگام گزارش وجود شکارچی و اعزام نیرو مسوولین محیط زیست متحمل نگرانی های زیادی می شوند و دائم پیگیر لحظه لحظه ماموریت هستند تا به سرانجام برسد.

از دیگر مشکلات محیط بانان، نداشتن لوازم دفاعی سبک مانند افشانه و شوکر و جلیقه ضد گلوله و ادوات شخصی حفاظتی است. همراه داشتن این لوازم دفاعی خود اعتماد به نفس و قدرت دفاعی بالایی به محیط بان می بخشد. گذشته از اینها، مهمترین مشکل محیط بانان، آگاهی نداشتن عموم مردم از قوانین محیط زیست است که متأسفانه ندانم کاری های عده ای سبب مشکلات فراوانی در بخش های مختلف از جمله محیط زیست شاهد هستیم. زمانی که انسان خود را ملزم به رعایت قوانین و حقوق شهروندی نداند به طور قطع قادر نخواهد بود در راستای حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی قدم بردارد؛ برخی با حضور در طبیعت به جای برخوردِ درست و زیبایی پرستانه،  با ریختن زباله خود، نمای زشت و زننده ای را به طبیعت می بخشند و لطمات فراوانی را به محیط زیست وارد می کند که در اغلب موارد آسیب های جبران ناپذیر است. این قضیه به نظر من به علت نداشتن آگاهی از ارزش و قوانین محیط زیست است.

- تهدیدات عمده ای که محیط زیست با آن دست به گریبان است، چه چیزهایی هستند؟

موارد این تهدیدات زیاد است که برخی از آنها مربوط به شهروندان است و برخی هم طبیعی است؛ شکار و صید حیات وحش غیرمجاز، ساخت و ساز غیرمجاز و تصرفات اراضی حفاظت شده، قطع اشجار، چرای بی رویه و غیرمجاز احشام، پراکنش زباله در محیط زیست، آلودگی خاک و آب و هوا، آتش سوزی توسط مردم و گردشگران، برداشت غیراصولی و بی رویه مردم از پوشش گیاهی مناطق شامل علوفه و سبزیجات کوهی، همچنین خشکسالی و سیل. البته درصد زیادی از این مشکلات با فرهنگ سازی و آگاهی مردم قابل پیشگیری می¬باشد.

- از مسائل مهمی که منطقه حفاظت شده البرز با آن درگیر است، بگویید. با نظر به اینکه رودخانه کرج هم در محدوده منطقه حفاظت شده است؛ این رودخانه با چه چالش هایی روبروست؟

ما وظیفه داریم شهروندان را نسبت به مسائل محیط زیست اگاه کنیم؛ یکی از معضلات منطقه حفاظت شده البرز در حال انقراض بودن ماهی خال قرمز است که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد، این نوع ماهی بسیار ریز است، ولی در اکوسیستم رودخانه بسیار مؤثر است. با ساخت و سازهایی که در حریم رودخانه صورت گرفته است، این گونه ماهی نیز روند تخم ریزی و پرورش خود را از دست می دهد. یکی از دلایل انقراضِ این ماهی آلودگی آب است که سبب عدم باروری تخم ها می شود؛ صید بی رویه و غیرقانونی نیز یکی از این مسائل است. متأسفانه در مسیر جاده چالوس مراکز پذیرایی و خدماتی و حتی مسافران، زباله های خود را به راحتی در رودخانه رها می کنند و به مسائل ناشی از آن فکر نمی کنند. بر روی برخی از ویلاهای مستقر در این محور نظاراتی صورت نمی گیرد و آلودگی نفتی از جمله مهمترین مشکلاتی است که ایم محدوده با آن مواجه است.

- در محدوده حفاظت خودتان چه گونه های جانوری وجود دارد؟

گونه های شاخص جانوری در این منطقه کل و بز بوده و حیوانات نظیر خرس و پلنگ و روباه و شغال، گرگ و همین طور پرندگان شکاری دراین محدوده وجود دارد. پلنگ حیوان منزوی محسوب می شود. از این رو، بررسی وجود پلنگ در این منظقه به علت کوهستانی و صعب العبور بودن بسیار دشوار است البته به کارگیری دوربین های تله ای تاحدی مناسب است ولی متأسفانه مناطق مناسب برای کاشت دوربین وجود ندارد. از طرف دیگر حضور جمعیت فراوان در این محدوده به مسئله دامن می زند. گزارش های دریافتی مبنی بر حضور پلنگ در منطقه از طریق چوپانها و گاهی اوقات اهالی بومی اعلام شده است اما به طور قطع عدد دقیقی را نمی توان در این باره ارائه کرد.
علی شهبازی
.چاپ مطلب
محیط بانان حارسانِ زندگی
تعداد دفعات مشاهده شده : 93
نظر شما
عکس کد
Show another codeکد جدید